Disfunksioni i tubit të Eustakut: simptomat, shkaqet dhe trajtimi
A ju duket sikur keni veshin të zënë, sikur dëgjoni nën ujë ose sikur veshi duhet të “hapet”, por nuk hapet? Këto shqetësime mund të lidhen me disfunksionin e tubit të Eustakut, një gjendje e zakonshme që ndikon në baraspeshën e presionit në veshin e mesëm.
Në shumë raste problemi është i përkohshëm dhe shfaqet pas një viroze, alergjie ose ndryshimi të lartësisë. Megjithatë, simptoma të ngjashme mund të kenë edhe shkaqe të tjera, ndaj një kontroll ORL dhe testet e dëgjimit janë të rëndësishme kur shqetësimi vazhdon.
Çfarë është tubi i Eustakut dhe çfarë funksioni ka?
Tubi i Eustakut është një kanal i ngushtë që lidh veshin e mesëm, hapësirën pas daulles së veshit, me pjesën e pasme të hundës dhe fytit. Ai zakonisht qëndron i mbyllur dhe hapet për pak çaste kur përtypemi, gëlltitim ose gogësijmë.
Ky tub kryen tre funksione kryesore:
- Barazon presionin në të dyja anët e daulles së veshit.
- Ndihmon largimin e lëngjeve nga veshi i mesëm.
- Mbron veshin e mesëm nga sekrecionet dhe mikroorganizmat që vijnë nga hunda dhe fyti.
Kur tubi nuk hapet ose nuk mbyllet siç duhet, presioni në veshin e mesëm ndryshon dhe daullja nuk lëviz normalisht. Kjo mund të krijojë ndjesinë e bllokimit dhe ta bëjë dëgjimin më të paqartë.
Çfarë është disfunksioni i tubit të Eustakut?
Disfunksioni i tubit të Eustakut është mosfunksionimi i mekanizmit që ajros dhe barazon presionin në veshin e mesëm. Forma më e zakonshme është ajo obstruktive, kur tubi ngushtohet ose bllokohet nga inflamacioni dhe sekrecionet.
Ekzistojnë edhe dy forma të tjera:
- Disfunksioni nga ndryshimi i presionit, që shfaqet kryesisht gjatë fluturimit, zhytjes ose udhëtimit në zona malore.
- Tubi i Eustakut tepër i hapur, një formë më e rrallë ku personi mund ta dëgjojë zërin ose frymëmarrjen e vet në mënyrë të pazakontë dhe të fortë.
Cilat janë simptomat më të zakonshme?
Shenjat mund të prekin njërin ose të dy veshët. Më të zakonshmet janë:
- ndjesi presioni, mbushjeje ose bllokimi në vesh;
- dëgjim i mbytur, sikur jeni nën ujë;
- kërcitje, klikime ose “hapje” e veshit gjatë gëlltitjes;
- dhimbje ose parehati në vesh;
- zhurmë në vesh (tinnitus);
- marramendje e lehtë ose ndjesi çekuilibri;
- vështirësi për të dëgjuar qartë bisedat.
Shumë njerëz e përshkruajnë si ndjesi sikur kanë ujë në vesh. Megjithatë, kjo ndjesi nuk mjafton për të vendosur diagnozën, sepse mund të lidhet edhe me dyllin, infeksionin, lëngun pas daulles ose probleme të tjera të veshit.
Shkaqet dhe faktorët e rrezikut
Disfunksioni i tubit të Eustakut shpesh shfaqet kur indet e hundës dhe fytit janë të enjtura ose prodhojnë më shumë sekrecione. Shkaqet e zakonshme përfshijnë:
- ftohjen, gripin dhe virozat e rrugëve të sipërme të frymëmarrjes;
- alergjitë sezonale ose të vazhdueshme;
- sinusitin dhe bllokimin e hundës;
- ndryshimet e shpejta të presionit gjatë fluturimit, zhytjes ose udhëtimit në lartësi;
- adenoidet e zmadhuara, veçanërisht te fëmijët;
- veçori anatomike që e bëjnë tubin më të ngushtë ose më të vështirë për t’u hapur.
Fëmijët preken më shpesh sepse tubat e tyre të Eustakut janë më të shkurtër, më të ngushtë dhe më horizontalë. Për këtë arsye, lëngjet mund të grumbullohen më lehtë në veshin e mesëm.
Si ndikon në dëgjim?
Që tingulli të transmetohet normalisht, daullja e veshit duhet të lëvizë lirshëm. Kur presioni pas saj është i pabarabartë ose ka lëng në veshin e mesëm, lëvizja kufizohet. Si pasojë mund të shfaqet një ulje përcjellëse e dëgjimit, ku tingulli pengohet të kalojë normalisht drejt veshit të brendshëm.
Kjo ulje e dëgjimit shpesh është e përkohshme dhe përmirësohet kur trajtohet shkaku. Por nuk duhet supozuar automatikisht se çdo rënie e dëgjimit vjen nga tubi i Eustakut.
E rëndësishme: Nëse dëgjimi bie papritur në njërin ose të dy veshët, veçanërisht brenda disa orëve ose pak ditësh, kërkoni menjëherë vlerësim mjekësor. Humbja e papritur sensorineurale e dëgjimit mund të duket si “vesh i bllokuar”, por kërkon trajtim urgjent.
Çfarë mund të provoni në shtëpi?
Për simptoma të lehta, sidomos pas një ndryshimi të lartësisë, mund të ndihmojnë:
- gëlltitja e shpeshtë dhe pirja e ujit;
- gogësima ose përtypja e çamçakëzit;
- larja ose spërkatja e hundës me solucion fiziologjik;
- mbajtja e trupit të hidratuar;
- një kompresë e ngrohtë pranë veshit për lehtësimin e parehatisë.
Mund të provohet edhe manovra Valsalva: mbyllni gojën, shtrëngoni lehtë hundën dhe nxirrni ajrin shumë butë. Ndaloni menjëherë nëse ndjeni dhimbje ose marramendje. Fryrja e fortë mund ta dëmtojë veshin dhe kjo manovër nuk duhet përsëritur me forcë.
A duhen përdorur ilaçe?
Trajtimi varet nga shkaku. Antihistaminikët ose spërkatësit nazalë mund të jenë të dobishëm kur problemi lidhet me alergjinë, por nuk janë të përshtatshëm për çdo rast. Dekongjestantët mund të kenë kundërindikacione dhe, te disa persona, mund ta përkeqësojnë problemin. Antibiotikët përdoren vetëm kur mjeku konstaton një infeksion bakterial.
Mos filloni ilaçe pa u këshilluar me mjekun ose farmacistin, sidomos nëse keni tension të lartë, sëmundje zemre, çrregullime të ritmit, probleme me tiroiden, jeni shtatzënë ose përdorni barna të tjera.
Si vendoset diagnoza?
Diagnoza vendoset nga mjeku ORL, i cili vlerëson simptomat dhe kontrollon veshin, hundën dhe fytin. Ekzaminimet që mund të nevojiten janë:
- Otoskopia, për të parë kanalin dhe daullen e veshit;
- Timpanometria, për të matur presionin dhe lëvizshmërinë e daulles;
- Audiometria, për të përcaktuar nëse ka ulje dëgjimi dhe çfarë lloji është ajo.
Këto kontrolle ndihmojnë për ta dalluar disfunksionin e tubit të Eustakut nga dylli, infeksionet, dëmtimi i daulles dhe humbja sensorineurale e dëgjimit.
Si trajtohet disfunksioni i zgjatur?
Shumë raste përmirësohen vetë pasi kalon viroza, alergjia ose bllokimi i hundës. Kur simptomat zgjasin, përsëriten ose shoqërohen me lëng pas daulles, mjeku ORL mund të rekomandojë trajtim të shkakut, terapi nazale me recetë ose procedura të tjera.
Në raste të zgjedhura dhe kronike mund të përdoren:
- një prerje e vogël në daullen e veshit për largimin e lëngut;
- tuba ventilimi për ajrosjen e veshit të mesëm;
- zgjerimi me balon i tubit të Eustakut, kur specialisti e vlerëson të përshtatshëm.
Zgjedhja bëhet individualisht pas ekzaminimit; jo çdo pacient ka nevojë për ndërhyrje.
Kur duhet të konsultoheni me ORL?
Rezervoni një kontroll nëse:
- simptomat vazhdojnë më shumë se një deri në dy javë;
- dhimbja është e fortë ose po përkeqësohet;
- problemi përsëritet shpesh;
- ka ulje të dukshme të dëgjimit;
- shfaqen temperaturë, sekrecione ose gjak nga veshi;
- ka marramendje të fortë ose probleme të ekuilibrit;
- simptomat janë vetëm në njërin vesh dhe vazhdojnë.
Humbja e papritur e dëgjimit është urgjencë mjekësore. Mos prisni që veshi të “hapet vetë”; kërkoni vlerësim sa më shpejt.
Pyetje të shpeshta
Sa zgjat bllokimi i tubit të Eustakut?
Kjo varet nga shkaku. Pas një ndryshimi të lartësisë mund të kalojë shpejt, ndërsa pas një viroze ose alergjie mund të zgjasë disa ditë deri në disa javë. Nëse nuk përmirësohet pas një deri në dy javësh, këshillohet kontrolli.
A mund të shkaktojë humbje të përhershme të dëgjimit?
Zakonisht shkakton një ulje të përkohshme përcjellëse të dëgjimit. Megjithatë, problemet kronike dhe të patrajtuara mund të dëmtojnë daullen ose veshin e mesëm, ndaj simptomat e vazhdueshme duhen vlerësuar.
A ndihmon përtypja e çamçakëzit?
Po, gëlltitja dhe përtypja aktivizojnë muskujt që hapin tubin e Eustakut dhe mund të ndihmojnë sidomos gjatë fluturimit ose ndryshimeve të presionit.
A duhet ta pastroj veshin me shkopinj pambuku?
Jo. Tubi i Eustakut nuk hapet nga kanali i jashtëm i veshit, ndaj shkopinjtë nuk e zgjidhin bllokimin dhe mund të shtyjnë dyllin më thellë ose të dëmtojnë kanalin dhe daullen.
A ndihmojnë aparatet e dëgjimit?
Aparatet e dëgjimit nuk trajtojnë bllokimin e tubit të Eustakut. Nëse ulja e dëgjimit vazhdon edhe pas trajtimit të shkakut, audiologu dhe mjeku ORL vlerësojnë nëse nevojitet një zgjidhje dëgjimi.
Keni presion në vesh ose dëgjim të mbytur?
Në qendrat Otofon mund të kryeni vlerësimin profesional të dëgjimit, audiometrinë, timpanometrinë dhe vizitën ORL për të kuptuar shkakun e shqetësimit.
Shikoni shërbimet | Rezervoni vizitën ORL | Kontaktoni Otofon
Ky material ka qëllim informues dhe nuk zëvendëson konsultën, diagnozën ose trajtimin nga një profesionist shëndetësor.